Ngay khoản 3 Điều 8 Nghị định 51/2002/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Luật Báo chí, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Báo chí cũng nêu rất cụ thể về quyền hạn của nhà báo: “Được hoạt động nghiệp vụ lấy tin, chụp ảnh, quay phim, ghi âm tại các phiên tòa xét xử công khai, được dành chỗ ngồi riêng, được giao thông trực tiếp với các thẩm phán, trạng sư để lấy tin, phỏng vấn theo quy định của luật pháp”
Nếu phiên tòa xét xử vụ án được dư luận đặc biệt quan tâm mà hội trường xét xử không đủ chỗ cho các nhà báo, phóng viên tác nghiệp thì Tòa án có thể bố trí một phòng riêng có màn hình truyền hình trực tiếp diễn biến của phiên tòa để báo chí đưa tin một cách toàn diện về việc xét xử của tòa án”, ông Lượng yêu cầu. Trong đó, phóng viên khi tác nghiệp tại phòng xử án cũng cần tuân thủ quy định này, không được làm ảnh hưởng đến việc xét xử.
Vân Anh. Ông Hoàng Hữu Lượng - Cục trưởng Cục Báo chí (Bộ thông báo và Truyền thông) Khẳng định về quyền tác nghiệp của báo chí tại Tòa, ông Lượng nhấn mạnh, về nguyên tắc, nếu phiên tòa xét xử công khai thì các nhà báo, phóng viên được quyền vào dự để tác nghiệp. Theo phân tích của Cục trưởng Cục Báo chí thì không nên yêu cầu phải xin phép việc thu thanh, ghi hình tại tòa mà phóng viên, nhà báo nói riêng và những người dự phiên tòa nói chung khi thu thanh, ghi hình chỉ cần thực hiện đúng các quy định tại nội quy phiên tòa là đủ.
Ý thức chung của pháp luật là như thế, tại sao Dự thảo Pháp lệnh xử lý hành chính các hành vi ngăn trở hoạt động tố tụng của TAND (gọi là dự thảo Pháp lệnh 1- PV ) lại quy định việc thu thanh, ghi hình phải được sự đồng ý bằng văn bản của Chánh án tòa án nơi xét xử vụ án?. Tôi không đồng ý với quy định này. “Theo tôi, phóng viên muốn đưa tin một cách chính xác thì họ phải có quyền ghi âm, ghi hình theo đúng quy định của luật pháp hiện hành.
Thành ra, để bảo đảm quyền tác nghiệp đúng luật pháp của báo chí mà không ảnh hưởng đến trật tự phiên tòa thì Dự thảo Pháp lệnh nên bỏ quy định “ghi âm, ghi hình tại phiên tòa mà không được sự cho phép bằng văn bản của chánh án nơi giải quyết vụ án” và thay vào đó là quy định cấm hành vi: “thu thanh, ghi hình tại phiên tòa không đúng theo chỉ dẫn và sự xếp đặt vị trí của tòa án nơi giải quyết vụ án”.
Nếu phóng viên muốn thu thanh, ghi hình tại phiên tòa phải được sự “đồng ý bằng văn bản…” là tạo thêm một thủ tục, một giấy phép nữa, ngoài giấy giới thiệu của Tòa soạn”, ông Lượng cương trực. “Tuy nhiên, tòa án cần sắp xếp vị trí để nhà báo, phóng viên tác nghiệp một cách thuận lợi. Trước Thông tin PLVN phản ảnh về những bất hợp lý xung quanh quy định tại hai Dự thảo Pháp lệnh can hệ đến việc xử lý các hành vi ngăn cản hoạt động tố tụng của TAND, như quy định buộc nhà báo, phóng viên trước khi ghi âm, ghi hình tại phiên tòa phải có sự đồng ý bằng văn bản của Chánh án Tòa án nơi giải quyết vụ án…, ông Hoàng Hữu Lượng, Cục trưởng Cục Báo chí (Bộ thông báo và Truyền thông) đã tỏ thái độ không tán thành.
Vì sao? Vì quy định trên không thống nhất với các quy định hiện hành và gây khó khăn cho hoạt động tác nghiệp của báo chí. Bây giờ, các văn bản luật pháp điều chỉnh trong lĩnh vực hoạt động của báo chí đều tạo điều kiện để nhà báo, phóng viên tác nghiệp, trong đó có quyền tác nghiệp tại tòa án.
