Không nên bơm hóa sự dị biệt giữa thành thị và nông thôn

Theo TS.Hoàng Thế Liên, Thứ trưởng Bộ Tư pháp, mô hình “ở đâu có UBND ở đó phải có HĐND” vẫn được nhiều đại biểu Quốc hội và nhà khoa học muốn giữ lại. Với ý kiến này, có thể xây dựng chính quyền địa phương theo ba mô nghe đâu hiện thời và có tăng cường chức năng cho HĐND và UBND. Còn nếu không tổ chức HĐND ở một số cấp thì “phải tổng kết khách quan, nhìn thẳng vào sự thật, đảm bảo dân chủ, đồng thuận trong đánh giá kết quả thử nghiệm”. Tuy nhiên, nhiều quan điểm cũng cho rằng mô hình tổ chức HĐND và UBND bây chừ là “rập khuôn, cào bằng”, chỉ có một khung pháp lý cho tổ chức chính quyền địa phương trong khi địa bàn và dân cư nông thôn và thành phố có nhiều điểm khác biệt gây khó cho công tác quản lý. Thời kì qua, Chính phủ đã triển khai thực hành thí nghiệm không tổ chức HĐND quận, huyện, phường và kết quả cho thấy, nhìn chung hoạt động bộ máy chính quyền địa phương được ổn định, hiệu lực, hiệu quả quản lý được duy trì, quyền đại diện của người dân được bảo đảm, tình hình kinh tế - xã hội, an ninh, quốc phòng, trật tự an toàn tầng lớp được giữ vững. Theo đề xuất dự định của Chính phủ, chính quyền địa phương bao gồm hai cơ quan HĐND và UBND (hoặc ủy ban hành chính), theo mô hình chính quyền một cấp ở thành thị và chính quyền hai cấp ở nông thôn”. Ở những địa bàn không có HĐND thì thành lập cơ quan hành chính, là cơ quan cấp trên trực tiếp thực hiện nhiệm vụ quản lý hành chính và cung cấp dịch vụ công cho nhân dân trên địa bàn. Một vấn đề trong chương Chính quyền địa phương đang nhận nhiều quan điểm trái chiều đó là có nên phân biệt rõ ràng giữa chính quyền thị thành và nông thôn. Bà Hoàng Thị Ngân – đại diện Văn phòng Chính phủ cho rằng, mô hình chính quyền tỉnh thành và nông thôn “không thể khác biệt đến mức “cường điệu hóa” mà chỉ nên khác về số lượng cơ quan chuyên môn”. Theo bà Ngân chỉ cần quy định rõ, cái gì địa phương quyết định thì địa phương phải tự chủ, tự chịu bổn phận về tính hợp pháp của mình với trung ương. Ông Vũ Hồng Khanh, Phó chủ toạ UBND TP Hà Nội thì yêu cầu nên phân biệt chính quyền thị thành và nông thôn vì chính yếu tố “quản lý thành phố” là sự dị biệt giữa mô hình chính quyền ở quận, phường (đô thị) với huyện, xã (nông thôn). Và sự khác biệt có thể quy định chính quyền đô thị được tổ chức không hoàn chỉnh như chính quyền nông thôn hay chính quyền cấp tỉnh. Mô hình chính quyền địa phương thực tế phụ thuộc vào rất nhiều nhân tố như điều kiện lịch sử, văn hóa, tầng lớp, thiên nhiên cũng như những quan điểm nhận thức của chính quyền nhà nước cấp trên. “Trên thế giới không tồn tại một mô hình tổ chức chính quyền địa phương tuyệt đối lý tưởng do đó chúng ta sẽ tham khảo để chọn lựa vận dụng một mô hình hợp giúp công tác quản lý thực sự hiệu quả”. TS Nguyễn Sĩ Dũng, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội từng nhận định. HƯƠNG NGUYÊN